ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය - තලාව

ආයතනයේ විකාශනය

මහා සමුදුර වටකොට පිහිටි ශ්‍රී ලංකා ද්වීපයෙහි රාජ්‍ය පාලනය මධ්‍යම රජය ප්‍රධාන කොට ගෙන දිස්ත්‍රික් පාලනයට යටත් කොට තිබුණි. ඒ අනුව 1938 දී ප්‍රාදේශීය ආදායම් නිලධාරී කොට්ඨාශයක් ලෙස රාජකාරී ආරම්භ කරමින් 1947 දී එය ප්‍රාදේශීය උපදිසාපති කොට්ඨාශයක් බවට පරිවර්ථනය වී, ප්‍රදේශයේ රාජකාරී කටයුතු සිදුකළ අතර, 1992 අංක 52 දරණ පණත අනුව ප්‍රාදේශී්‍ය මහ ලේකම් කොට්ඨාශයක් බවට පත්විය. එහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස දිවයිනේ පිහිටි විශාලතම පළාත වන උතුරු මැද පළාතේ විශාලතම දිස්ත්‍රික්කය වන අනුරාධපුරයෙහි දකුණු වාසල් දොරටුව ආසන්නයේ තලාව ප්‍රාදේශීය මහ ලේකම් කොට්ඨාශය බිහිවිය.

තලාව ප්‍රාදේශී්‍ය මහ ලේකම් කොට්ඨාශය උතුරින් මධ්‍යම නුවරගම් පළාත හා නාච්චාදූව ද දකුණින් ගල්නෑව හා තඹුත්තේගමද නැගෙනහිරින් ඉපලෝගම හා තිරප්පනේ  ද බටහිරින් තඹුත්තේගම හා නොච්චියාගම යන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශ වලින් ද වට වී ඇත.

තවලම මගින් භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කරන ලද කාලයෙහි "තවලම් ආවා" යනුවෙන් වූ වහරක් අතීතයේ සිට තලාව නමින් ව්‍යවහාරයේ පවතින බව ජනප්‍රවාදයේ පවතී. ඊට පෙර තලාපවාපී නුවර ලෙස භාවිතා වී ඇත. තලාව මහවැලි ගම්මානයක්ව පවතින ගම්බිරිගස්වැව ජනපදයේ ඇති නටඹුන් වලට අනුව මහාවංශය ආදී ඓතිහාසික ග්‍රන්ථයන්හි එන සුප්‍රසිද්ධ   හරන්තික නම් සොරදෙටුවකු තම අණසක පතුරුවාගෙන සිටි බවත් අභය නම් තෙරුන් වහන්සේ ඔහු යහ මගට ගත් බවත් සදහන් වන පුරාවෘත්තයක් ද පැරැන්නන් අතර ඇත.

අතීත ශ්‍රී විභූතිය ගෙනෙන ‍ඓතිහාසික යෝධ ඇල තලාව කොට්ඨාශය හරහා ඉදි වී ඇත. මහාමාන්‍ය ඩී එස් සේනානායක මැතිදුන් ගොවි ජනපද පිහිට වූු මුල් අවදියේ එතුමන්ගේ පා පහස ලත් කටියාව පැරණි ගොවි ජනපදය මෙන්ම කටියාව ජලාශය පිහිටා ඇත්තේ ද තලාව කොට්ඨාශයේය. තලාව රට මැද පාරෙහි පිහිටීම නිසා බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ ද වෙළද මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් ජනප්‍රිය වී තිබුණි.

බ්‍රිතාන්‍ය දෙවන එළිසෙබෙත් රැජිනගේ නැන්දනිය වන එව්ජින් තානි මවුතුමිය 1912 දී ගම්පොළ සොනානා නම් මීසමේ සිට තලාවට පැමිණ ප්‍රීති ගෙදර නම් නිවහන ඇරඹීමත් සමගම තලාවේ පුනරුදයක් ඇති වූු අතර එතුමිය විසින් 1932 දී ආරම්භ කළ මිෂනාරී පාසල අද තලාව මහා විද්‍යාලය බවට පරිවර්ථනය වී ඇත.

කටියාව වැව මහවැලි ජලයෙන් පෝෂණය වී ඇති අතර, නව ජය ගග නිසා ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාශ කිහිපයක් හැරුනු විට තලාව කොට්ඨාශයේ කෙත්වතුවලට මහවැලි ජලය සැපයේ. මහවැලි පෝෂිත ඇළෙන් කෙත්බිම සරුකෙරෙයි.

තලාව කොට්ඨාශයට අයත් ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාශ 39 න් කොට්ඨාශ 24 ක් කලාවැව ආසනයට ද 9 ක් මිහින්තලය ආසනයට ද 6 ක් නැගෙනහිර අනුරාධපුර ආසනයට ද අයත් වේ. 69361 ක ජනගහනයක් වාසය කරන මෙම කොට්ඨාශයේ භූමි ප්‍රමාණය ව.කි.මී.219.8 කි. තලාව හා එප්පාවල යනුවෙන් ප්‍රධාන නගර 2 ක් ද තලාව,එප්පාවල,කටියාව යන ගොවිජන සේවා මධ්‍යස්ථාන 3 ක් ද පොළිස් ස්ථාන 2 ක් ද කොට්ඨාශය තුළ පිහිටා ඇත.

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ දකුණු දිශාවට බරව පිහිටා ඇති තලාව ප්‍රාදේශීය මහ ලේකම් කොට්ඨාශය අක්ෂාංශ හා දේෂාංශ පිහිටීම අනුව උතුරු අක්ෂාංශ 6 - 6.5 හා නැගෙනහිර දේෂාංශ 80.6 - 81.7 අතර පිහිටා ඇත.  

තලාව කොට්ඨාශය පාලනය කළ අපගේ පරිපාලන නියමුවන්...